“Ngithole ukuthi Bengingumakhwapheni Ngemuva Kweminyaka Emithathu Sithandana”
Part-1
Bo mzala, ngicela ningeluleke ngoba angisazi ukuthi ngenzeni
Ngahlangana nendoda yomZulu eneminyaka engu-42, mina ngineminyaka engu-28. Saqala ukuthandana ngineminyaka engu-25. Ishayela amatekisi la eGoli, futhi ekuqaleni konke kwakuhamba kahle.
Yayihlale ingitshela ukuthi ayinaye umfazi, nami angizange ngisole lutho. Ngangiya ngisho nasemqashweni wayo, ifoni yayo yayingafihlwa, futhi yayiphendula izingcingo phambi kwami. Uma ngibuza ukuthi ikhuluma nobani, yayithi kusekhaya kunomama wayo ogulayo, yingakho yayivame ukuya ekhaya ngezikhathi ezithile. Mina ngangingenankinga ngoba yayinginakekela, ingondla, yaze yangenzela ilayisensi yangiyisa nasesikoleni.
Kwathi ekuqaleni kwalo nyaka ngakhulelwa. Yangitshela ukuthi sekuyisikhathi sokungiyisa kubo. Ngajabula kakhulu ngoba ngacabanga ukuthi ekugcineni sengizobona ekhaya kubo umuntu engesengithandane naye iminyaka emithathu.
Safika ekhaya, kodwa ngamangala. Igceke laligcwele utshani, indlu ibukeka sengathi sekunesikhathi inganakekelwa, ngaphakathi kunephunga elibi kakhulu. Ngathola owesifazane ohlezi esihlalweni esinamasondo.
Yabe isingitshela ukuthi lowo ngumkayo ogula kakhulu futhi akasakwazi nokukhuluma. Ngaleso sikhathi ngazizwa umhlaba ungijikela ngoba yonke le minyaka bengazi ukuthi akanamfazi.
Yabe isitshela umkayo ukuthi isilethe umuntu ozomsiza. Ngazithola sengigeza lo mama, ngihlanza indlu, yona yahlela abantu abazohlanza igceke. Ebusuku kwafika ingane eneminyaka engu-12, yathi ingumntwana wakamakhelwane, futhi ivamise ukuza izobheka lo mama.
Kusukela ngalolo suku angisakwazi nokuthi ngenzeni. Ngizizwa ngikhohlisiwe ngoba bengikholwa ukuthi ngisothandweni nomuntu ongashadile, kanti ngingazi ukuthi bengiyingxenye yobudlelwano obufihliwe.
Bo mzala, ninganginika iseluleko? Beningathini ukube benisesimeni sami?
Part-2
-“Ngashiywa Nginakekela Umkakhe Ogulayo” – Owesifazane Ulandisa Ngendlela Athi Wakhohliswa Ngayo (Part-2)
Ngavuma ukusala ekhaya njengoba ayengicelile. Kodwa ngaphambi kokuba ahambe, kwaqhubeka nokwenzeka izinto ezangenza ngingakhululeki.
Ingane yakamakhelwane eneminyaka engu-12 yayijabule kakhulu lapho ingibona. Yayihlale imbiza ngesidlaliso sikababa. Ngambuza isoka lami ukuthi kungani le ngane imthatha njengobaba wayo, yathi ingane isijwayele ukumubona njengomuntu oyikhulisayo ngoba ubaba wayo engekho.
Ngabuza ukuthi ngabe le ngane ilala khona njalo yini. Yathi yebo, ngoba ivuka phakathi nobusuku ibheke ukuthi lo mama ogulayo usaphila yini, bese emini ibuyela kubo.
Ngakusasa ngathi ngifuna ukuyobingelela komakhelwane, kodwa isoka lami lanqaba. Kwaze kwadlula usuku lonke lingafuni ngisondele kule ngane. Uma ngizama ukukhuluma nayo, lalivele liyixoshe.
Ngobunye ubusuku langitshela ukuthi umuzi wakubo uyaphela ngoba awusenamuntu owugadayo. Lacela ukuthi mina ngisale nginakekele umama, lona libuyela eGoli liyosebenza ukuze lithole imali. Laze lathi uma izinto sezihamba kahle, lizongilobola ukuze ngihlale lapho ngokusemthethweni.
Ngavuma, ngaze ngashayela umama ngimchazela isimo, naye wavuma ngoba wayecabanga ukuthi ngisiza umuntu ogulayo.
Kodwa ngamangala ukuthi isoka lami lalingafuni ngibingelele komakhelwane. Uma ngibuza ukuthi kungani, lalingitshela ukuthi akudingekile ngoba ingane eneminyaka engu-12 isivele iyamsiza lo mama, yaze yayeka nesikole ukuze imnakekele.
Lokho kwangiphatha kabi kakhulu. Inhliziyo yami yayibuhlungu ukubona ingane encane isilahle izifundo zayo ngenxa yokunakekela umuntu ogulayo.
Mina ngangivuka nsuku zonke ngigeze lo mama, ngimdlise, ngiwashe izingubo nombhede wakhe ngoba wayechama ebusuku.
Ngosuku isoka lami elalihamba ngalo libuyela eGoli, kwafika umakhelwane. Esikhundleni sokungethula njengentombi yalo, langethula ngokuthi ngingumsizi oqashwe ukunakekela umama.
Umakhelwane waze wathi, “Okungenani usuthole umuntu ozosiza umama ngokugcwele.”
Ngabuza ukuthi kungani engangethulanga njengentombi yakhe. Wamane wahleka wathi, “Awazi yini ukuthi umfazi ungumsizi wendoda? Kushiwo ngisho naseBhayibhelini.”
Ngathula ngoba ngangingasazi ukuthi ngithini.
Ngaphambi kokuhamba, waze waxwayisa umakhelwane ukuthi angaze afike emzini ngesikhathi engekho.
Washiya waya eGoli, mina ngasala nomama ogulayo kanye nale ngane eneminyaka engu-12. Nsuku zonke le ngane yayivuka ekuseni iye kubo, ibuye kusihlwa izolala khona. Ngangizama ukukhuluma nayo, kodwa yayibonakala isesaba. Ngazitshela ukuthi mhlawumbe itsheliwe ukuthi ingaxoxi nami ngoba njalo uma ngiyikhulumisa phambi kwakhe, wayeyithethisa.
(Iyaqhubeka…)
“Ngangithi Ngiyintombi Yakhe, Kanti Bengishiywe Nginakekela Umkakhe” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Part-3)
Ngelinye ilanga libalele, ngemva kokugeza umama nokumhlalisa ngaphandle ukuze ashaywe umoya, ngabiza nengane eneminyaka engu-12 ukuba izohlala nathi. Sasidla u-ayisikhilimu nama-fruits, umoya umnandi, nomama wayebonakala ejabule. Nakuba ayengakwazi ukukhuluma, ukumamatheka kwakhe kwakukhombisa ukuthi wayekuthokozela ukuba nathi.
Sisahlezi kanjalo kwafika umakhelwane ephethe amakhekhe. Ngangingafuni ukungabi nenhlonipho kuye, kodwa amazwi esoka lami ayelokhu ezungeza engqondweni yami ethi ngingazihlanganisi kakhulu nomakhelwane.
Ngazitshela ukuthi ngeke ngiwadle lawo makhekhe. Ngasuka ngathi ngiyolanda okuphuzwayo endlini ukuze sidle sonke. Kuthe sengibuya, ngafica umakhelwane esefunza umama amakhekhe.
Ngathukuthela kakhulu. Ngathatha isitsha esasinamakhekhe ngawachitha phansi. Lokho kwamcasula kakhulu umakhelwane.
Wangibuka wathi:
“Ungenzi sengathi lo muzi ungowakho, wena uyisisebenzi nje lapha.”
Ngamangala ngamazwi akhe. Ngamphendula ngathi:
“Cha, angisona isisebenzi. Mina ngiyintombi yakhe.”
Umakhelwane wabuka umama, ngaleso sikhathi ngabona izinyembezi zehla emehlweni akhe. Kwakungathi ufuna ukusho okuthile kodwa ehluleka.
Umakhelwane wabe esethi:
“Uyabona ukuthi uzifaka odakeni yini?”
Ngaleso sikhathi ngaqala ukwehlisa umoya ngoba nami ngangivele ngizizwa sengathi kukhona okungahambi kahle, kodwa ngangingazi ukuthi ngizobuza kubani.
Ngambuza ukuthi usho ukuthini.
Wangitshela ukuthi lo mama ungumkakhe ngokusemthethweni, owesifazane owamenzela konke empilweni yakhe. Waphinde wathi le ngane eneminyaka engu-12 ingeyabo.
Ngayibuza nengane, nayo yaqinisekisa ukuthi lo mama ngunina.
Ngabe sengibuza ukuthi kwenzekani kumama aze afike kulesi simo.
Umakhelwane wathi naye akazi kahle. Wathi ngelinye ilanga ubaba wengane wafika evela eGoli, wahlala cishe izinyanga ezintathu. Ngemva kwalokho, kwadlula cishe izinyanga ezimbili abantu bengasamboni lo mama ngaphandle.
Abantu besonto bathi ngesikhathi beyombheka, bamthola eselele embhedeni engasakwazi nokukhuluma. Kusukela ngalolo suku akaphindanga walulama, futhi akekho owake wathola incazelo ecacile ngokwenzeka kuye.
Umakhelwane waphinde wangikhombisa omunye umuzi, wathi ngaphambi kwami, le ndoda yayiqome enye intombi eyayihlala khona. Ngokwezinsolo zakhe, naleyo ntombi manje isihlala esihlalweni esinamasondo futhi ayisakwazi ukukhuluma.
Ngaphenduka ngabheka lo mama. Izinyembezi zazehla emehlweni akhe, kwangathi uyakuqonda konke okwakwenzeka kodwa engakwazi nokusho lutho.
Ngisadidekile, ngazama ukubuza le ngane eminye imibuzo, kodwa yavele yabaleka. Ngalolo suku ayiphindanga yabuyela endlini futhi ayizange ilale ngisho komakhelwane.
Ngabe sengishayela isoka lami ucingo, ngamtshela ukuthi ingane ayisabonakali. Wangimangaza ngoba akazange abonakale ekhathazekile. Wamane wathi izobuya.
Ngaphinde ngamtshela ukuthi sekumele eze ekhaya ngoba ngifuna ukukhuluma naye ngesimo somkakhe.
Wamane wathi…
(Iyaqhubeka…)
Nansi ukuqhubeka kweNdaba (Ingxenye 4), kugcina ukugeleza kwezindaba ezedlule:
“Ngathi Angibuze Ngomkakhe, Impendulo Yakhe Yangishiya Ngithuthumela” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Part-4)
Ngemuva kokushayela isoka lami ucingo ngilitshela ukuthi ingane eneminyaka engu-12 ayisabonakali, angizange ngibone ukukhathazeka ezwini lalo. Lavele lathi:
“Izobuya, ungakhathazeki ngayo.”
Ngabe sengilitshela ukuthi sekumele lehle eGoli ngoba ngifuna ukukhuluma nalo ngesimo somkalo.
Lathula isikhashana, lase lithi:
“Ungalaleli abantu bakhona. Bonke banomona futhi abafuni ukubona sijabule. Wena qhubeka unakekele umama, mina ngizofika uma sengiqedile umsebenzi.”
Impendulo yalo ayingigculisanga. Ngangisengqondweni ngisacabanga amazwi kamakhelwane nalokho ayengitshele khona.
Ngobusuku balolo suku angikwazanga nokulala. Ngangihlale ngibheka umama, ngibone izinyembezi zisaphuma emehlweni akhe ngezikhathi ezithile. Ngangizibuza ukuthi ngabe ufuna ukungitshela ini kodwa ehluleka ukukhuluma.
Ngakusasa ekuseni ngabona ingane isibuyile. Ngayibingelela, kodwa yayibukeka isesaba futhi ingafuni ukukhuluma nami. Yayenza imisebenzi yayo ngokushesha, bese ihlala kude nami.
Ngabona ukuthi kukhona eyayikufihla.
Ngesikhathi umama elele emini, ngaya komakhelwane ngifuna ukuqonda kabanzi. Bangitshela ukuthi kudala bezama ukusiza lo mama, kodwa izinto eziningi abazaziyo bazizwa bengakwazi ukuzifakazela. Bangangixwayisa ukuthi ngiqaphele futhi ngingahlali ngedwa uma ngingazizwa ngiphephile.
Ngabuyela endlini ngisadidekile. Ngangisengamthandi lo muntu engangithandana naye, kodwa sengangisaba nesimo engangizithole ngikuso.
Ngazitshela ukuthi uma efika, ngeke ngisakubalekela ukukhuluma naye. Ngifuna angitshele iqiniso ngakho konke engikuzwile.
Ngaleso sikhathi ngangingazi ukuthi ingxoxo eyayizolandela yayizoguqula impilo yami ngokuphelele.
(Iyaqhubeka…)
“Ngathi Sengimbuza Iqiniso, Wangethusa Ngempendulo Yakhe” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Part-5)
Ngahlala usuku lonke ngimlindile. Kusihlwa kwakhala ucingo. Kwakunguye.
Wangitshela ukuthi ngeke akwazi ukuza ngalolo suku ngoba umsebenzi usamubambile eGoli. Ngamtshela ukuthi ngeke sisakhuluma ngezaba, ngifuna ukwazi iqiniso ngakho konke engikuzwile.
Ngambuza ngqo ukuthi kungani engazange angitshele ukuthi lo mama ungumkakhe.
Wathula isikhashana.
Ekugcineni wathi:
“Bengisaba ukuthi uma ngikutshela iqiniso uzongishiya. Yingakho ngikufihlile.”
Ngabuza futhi ukuthi kungani engingethulanga njengentombi yakhe, wangethula njengomsizi phambi komakhelwane.
Waphendula wathi:
“Abantu bakhona bayangizonda. Bengingafuni bakufake imibono emibi ngami.”
Le mpendulo ayingigculisanga neze.
Ngabe sengimbuza ngomunye wesifazane umakhelwane ayengikhombise yena, okuthiwa naye usehlala esihlalweni esinamasondo.
Wacasuka kakhulu.
Wathi angiphinde ngikhulume ngalowo muntu ngoba abantu bakhona baqamba amanga ukuze bangihlukanise naye.
Ngaleso sikhathi ngabona ukuthi yonke imibuzo yami wayeyiphendula ngokuthukuthela, kodwa akukho ayekuchaza ngokugcwele.
Ngathi ngisavale ucingo, umama wangibuka emehlweni. Waphakamisa isandla sakhe kancane, wangibamba esihlakaleni waqinisa. Nakuba wayengakwazi ukukhuluma, ngabona sengathi kukhona ayefuna ukungixwayisa ngakho.
Ngaleso sikhathi inhliziyo yami yashaya ngamandla.
Ngabona ukuthi ngeke ngisakwazi ukuhlala kuleyo ndlu ngingazi iqiniso.
Ngathatha isinqumo sokuthi ngakusasa ekuseni ngizoya esiteshini samaphoyisa nasemtholampilo oseduze ukuze ngicele usizo nokwelulekwa ngokuthi ngenzeni, ngoba isimo sase singisinda futhi ngangingasazizwa ngiphephile.
Ngangingazi ukuthi isinqumo engangisithathile sasizomenza athukuthele kakhulu lapho esefikile ekhaya.
(Iyaqhubeka…)
“Ngithe Ngizohamba, Kwafika Ucingo Olwashintsha Konke” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Part-6)
Ngakusasa ekuseni ngavuka ngisazimisele ukuthi ngizophuma ngiyofuna usizo. Ngalungisa izingubo zami ngathatha nesikhwama sami. Ngangingasafuni ukuqhubeka nokuhlala endlini engangizizwa ngingaphephile kuyo.
Ngaphambi kokuba ngiphume, ngageza umama, ngamdlisa ngamnikeza nemithi yakhe njengoba ngangivamise ukwenza nsuku zonke.
Ngisazovala umnyango, kwakhala ucingo.
Kwakunguye.
“Ukuphi?” kubuza yena.
Ngamtshela ukuthi ngihlela ukuphuma isikhashana.
Washesha wangitshela ukuthi ngingalokothi ngiphume noma ngishiye umama yedwa ngoba usefikile usendleleni futhi uzoba khona kungakapheli amahora ambalwa.
Izwi lakhe lalibonakala seliguqukile. Wayengasakhulumi ngendlela ejwayelekile. Kwakungathi kukhona akwaziyo engangingakwazi.
Ngavele nganquma ukusala ngimlinde.
Kwathi ntambama ngambona engena ngesango. Wangibingelela sengathi akwenzekanga lutho. Waqonda ngqo kumama, wahlala naye imizuzu embalwa, wase ephendukela kimi.
Wathi:
“Ngizwe kuthiwa usuhamba ubuza abantu abaningi ngami.”
Ngamphendula ngathi angifuni ukuxabana naye, ngifuna iqiniso kuphela.
Ngambuza futhi ukuthi kungani angifihlela ukuthi ushadile nokuthi kungani angishiya nginakekela umkakhe engitshela ukuthi ngizoba yinkosikazi yakhe.
Akazange aphendule umbuzo wami.
Wamane wathi:
“Uma ufuna siqhubeke nobudlelwano bethu, yeka ukulalela abantu bakhona.”
Ngaleso sikhathi ngabona ukuthi wayesazama ukugwema ukuphendula imibuzo yami.
Ngithe ngisacabanga ukuthi ngenzenjani, kwafika umakhelwane esangweni ezobheka umama. Wathi uma ebona isoka lami, kwathula kwathi cwaka.
Ngabona sengathi kukhona umlando omude phakathi kwabo.
Isoka lami laphuma layokhuluma nomakhelwane ngaphandle kwesango. Babekhuluma ngezwi eliphansi, kodwa kwakucaca ukuthi kukhona abangavumelani ngakho.
Ngaleso sikhathi ngaqala ukuzibuza ukuthi ngabe kusekhona yini amaqiniso engingakawazi ngalowo muzi.
(Iyaqhubeka…)
“Umakhelwane Wangibizela Eceleni, Wangidalulela Imfihlo Engangingayilindele” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Part-7)
Ngemva kokuba isoka lami liphume layokhuluma nomakhelwane ngaphandle kwesango, ngabona sekukhona ukungezwani phakathi kwabo. Babengakhulumi kakhulu, kodwa indlela ababebukana ngayo yayingikhombisa ukuthi kunento enkulu engangingakayazi.
Ngemva kwemizuzu embalwa umakhelwane wahamba, kodwa ngaphambi kokungena emotweni yakhe wangibheka, wangikhombisa ngesandla ukuthi ngiphume kancane.
Ngathi sengiphumile, wakhuluma ngezwi eliphansi.
“Ndodakazi, angifuni ukukwesabisa, kodwa kufanele uqale uzivikele wena nengane oyithwele. Kunezinto ongakazazi ngale ndoda.”
Ngathula ngamlalela.
Wangitshela ukuthi abantu bendawo sekunesikhathi bebona izinto ezingabajabulisi, kodwa abanabo ubufakazi bokusola noma ubani. Yingakho engafuni ukukhuluma izinto angeke akwazi ukuzifakazela.
Wangincoma ukuthi ngingasheshi ngikholwe noma yini, kodwa ngenze konke okusemandleni ami ukuze ngizivikele futhi ngenze izinqumo ezihlakaniphile.
Ngabuya endlini ngisadidekile.
Ngafica isoka lami lihlezi eduze kombhede kamama. Lathi uma lingibona, labuza ukuthi umakhelwane ube ethini.
Ngamphendula ngokuthi uvele wabingelela.
Ngabona sengathi alizange likholwe impendulo yami, kodwa aliphindanga labuza.
Ngalobo busuku angizange ngivale amehlo. Ngangihlale ngicabanga ngamazwi kamakhelwane, ngibheka nomama, yena elele ethule engakwazi nokukhuluma.
Ngazitshela ukuthi sekuyisikhathi sokwazisa umndeni wami konke okwakwenzeka. Ngangingasafuni ukuqhubeka ngithwele lokhu ngedwa.
Ngathatha ifoni yami ngathumela umlayezo kumfowethu, ngamcela ukuthi angifonele ngokushesha uma ewubona.
Nganginethemba lokuthi ekugcineni ngizothola umuntu engingamethemba.
(Iyaqhubeka…)
“Ucingo Lomfowethu Lwanginika Isibindi Sokwenza Isinqumo Esinzima” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Part-8)
Ngalobo busuku angizange ngilale. Ngangihlale ngibheka ifoni yami ngilindele ukuthi umfowethu angishayele.
Kuthe sekusondele phakathi kwamabili, lwakhala ucingo.
Ngathi ngiluphendula, kwakungumfowethu.
Ngamchazela konke kusukela ngosuku engafika ngalo kulowo muzi, indlela engathola ngayo ukuthi lo mama ungumkakhe, nokuthi sengihlala ngimnakekela ngingazi ukuthi ngingenaphi.
Wangilalela waze waqeda, wabe esethi:
“Dadewethu, okokuqala qiniseka ukuthi uphephile wena nengane oyithwele. Ungenzi noma yini ekubeka engozini. Uma uzizwa ungaphephile, phuma lapho ngokushesha.”
Lawo mazwi anginika isibindi.
Ngakusasa ekuseni, isoka lami langitshela ukuthi lizobuyela eGoli ezinsukwini ezimbalwa ezizayo. Ngabona lelo kuyithuba lokuthi ngicabange kahle ngokuthi ngenzenjani.
Ngesikhathi ngigeza umama, wangibamba isandla futhi wangibuka emehlweni isikhathi eside. Nakuba wayengakwazi ukukhuluma, ngangizwa sengathi ufuna ukungitshela ukuthi ngizisindise.
Ngaphuma ngayohlala ngaphandle kwesihlahla ngicabanga.
Ngaleso sikhathi kwafika umakhelwane. Wangibuza ukuthi ngisaphila kanjani.
Ngamtshela ukuthi sengifuna ukubuyela ekhaya kodwa ngikhathazekile ngokushiya lo mama yedwa.
Umakhelwane wathi:
“Ungazisoli ngokufuna ukusindisa impilo yakho. Sizobambisana njengomphakathi ukuqinisekisa ukuthi lo mama uyaqhubeka nokunakekelwa.”
Lawo mazwi angenza ngakhala okokuqala selokhu ngafika kulowo muzi.
Ngabona ukuthi isikhathi sase sifikile sokukhetha phakathi kokuhlala esimweni esangingasiqondi noma ukubuyela emndenini wami ngiqale kabusha.
Kodwa ngangingakazi ukuthi ngaphambi kokuba ngihambe, kwakuzovela enye imfihlo eyayizoshintsha yonke indlela engangibuka ngayo le ndoda.
(Iyaqhubeka…)
“Ngathola Ifayela Elidala, Ngamangala Engakufunda Ngaphakathi” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Ingxenye 9)
Ngemva kwengxoxo yami nomakhelwane, ngabuyela endlini ngisazimisele ukuthi ngeke ngisahlala isikhathi eside lapho.
Ngathi ngihlanza igumbi lapho kwakugcinwa khona izinto zikamama, ngabona ibhokisi elidala ngaphansi kombhede. Ngangingafuni ukungena ezindabeni zabanye abantu, kodwa ibhokisi lalivele livulekile.
Ngaphakathi kwakukhona amafayela, izithombe zomndeni nezincwadi ezindala.
Ngathatha esinye sezithombe. Kwakukhona umama, umyeni wakhe nengane yabo bemamatheka. Kwacaca ukuthi bake baba umndeni ojabule ngaphambi kokuba konke kushintshe.
Ngathi ngisabuka izithombe, kwawa ifayela phansi. Ngalivula ngathola amaphepha ezibhedlela. Kwakubhalwe ukuthi lo mama wake welashwa ngenxa yesifo esamshiya ekhubazekile, kodwa kwakungekho lutho olwalukhomba ukuthi kukhona umuntu owamlimazayo.
Lokho kwangenza ngabona ukuthi ziningi izinsolo ezazisakazwa, kodwa amaqiniso angempela ngangisawadinga.
Ngaleso sikhathi kwezwakala imoto ima ngaphandle kwesango.
Inhliziyo yami yashaya ngamandla.
Ngacabanga ukuthi usebuyile.
Ngaphuma kancane ngiyobheka ngefasitela. Kwakuyena ngempela.
Wangena endlini engazisanga, waqonda ngqo egumbini lapho ngangikhona.
Wathi uma engibona ngiphethe ifayela, ubuso bakhe bashintsha.
Wangibuza ngezwi elibandayo:
“Ubani okugunyaze ukuthi uvule izinto zami?”
Ngamphendula ngokuthula ngathi:
“Bengingafuni ukukuhlola. Ngifuna nje ukuqonda ukuthi kwenzekani ngempela kulo mndeni.”
Wathatha ifayela walivala ngokushesha.
Wase ethi:
“Kukhona izinto okungafanele uzazi okwamanje. Uma usangethemba, yeka ukulalela abantu futhi uyeke ukuphenya.”
Ngambuka ngingasakhulumi.
Ngaleso sikhathi ngabona ukuthi noma ngabe wayezama ukungifihlela ini, nami kwase kungelula ukuthi ngiphinde ngimethembe njengoba ngangimthemba ekuqaleni.
(Iyaqhubeka…)
“Iqiniso Laqala Ukuvela, Kodwa Lona Wafuna Ngihambe Ngokushesha” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Part-10)
Ngemva kokuba ethathe ifayela ezandleni zami, kwathula endlini kwaze kwazwakala nomsindo wewashi kuphela.
Wangibuka isikhathi eside, wabe esethi:
“Angisafuni uphenye ngezinto ezedlule. Okubalulekile manje ukunakekela umama.”
Ngamphendula ngathi:
“Ngizokwazi kanjani ukuhlala lapha ngingazi iqiniso? Zonke izinto engizizwile azifani nalokho ongitshele khona.”
Akazange aphendule. Waphuma waya ngaphandle washaya ucingo. Ngangingezwa kahle ukuthi ukhuluma nobani, kodwa kwakucaca ukuthi ingxoxo yayinzima.
Kuthe esebuya, wangitshela ukuthi kufanele ngibuyele eGoli ezinsukwini ezimbalwa ezizayo.
Ngamangala ngoba kwakunguye owayengincenge ukuthi ngisale nginakekele umama.
Ngambuza ukuthi kungani eseshintshe umqondo.
Wamane wathi:
“Sekukhona engizokwenza. Awusadingeki uhlale lapha isikhathi eside.”
Leyo nkulumo yangenza ngaba nemibuzo eminingi kunakuqala.
Ngakusasa ekuseni ngaya kobingelela umama ngaphambi kokuthi ngiqale imisebenzi yami. Wabamba isandla sami wasiqinisa kancane. Wangibuka emehlweni isikhathi eside, kwase kwehla izinyembezi ebusweni bakhe.
Ngasondela kuye, ngamtshela ukuthi noma ngabe kwenzekani, ngiyamfisela ukululama nokuthola ukunakekelwa okufanele.
Kuthe emini kwafika umakhelwane ezobheka ukuthi umama unjani. Wangibona sengiphethe isikhwama sami.
Wabuza:
“Usuthathe isinqumo?”
Ngavuma ngekhanda.
Ngamtshela ukuthi sengizobuyela kubantu bakithi ngoba sengibona ukuthi kuningi engingakuzwa kodwa ngingakwazi ukukufakazela. Ngaphezu kwakho konke, ngangifuna ukuvikela impilo yami nengane engangiyithwele.
Umakhelwane wangifisela inhlanhla, wathi uma ngifika ekhaya angixhumane nomndeni wami futhi ngingesabi ukufuna usizo uma ngiludinga.
Ngathi ngisazovala isikhwama sami, ifoni yami yakhala.
Kwakuwumuntu engangingamazi.
Ngathi ngiphendula, izwi elingakolunye uhlangothi lathi:
“Ngicela ungaluvali ucingo. Kukhona iqiniso okufanele ulazi ngaphambi kokuba usuke lapho…”
Ngavele ngama ngingasanyakazi.
(Iyaqhubeka…)
“Ucingo Oluvela Kumuntu Engingamazi Lwashintsha Konke” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Part-11)
Ngabamba ucingo ngathula. Izwi lalikhuluma kancane, kungathi umuntu wesaba ukuthi kukhona omlalele.
Lathi:
“Ngicela ungaluvali ucingo. Ngifuna ukukuxwayisa kuphela. Ngiyacela, ungahambi ungakakhulumi nodokotela ophethe umama.”
Ngamangala.
Ngambuza ukuthi ungubani nokuthi uyithathephi inombolo yami.
Waphendula wathi:
“Ungangibuzi ukuthi ngingubani. Okubalulekile ukuthi kuningi ongakutshelwanga. Uma ufuna ukwazi iqiniso ngesimo salo mama, khuluma nodokotela owake wamlapha. Uzokwazi kangcono kunabantu bonke.”
Ngisazombuza eminye imibuzo, wavele waluvala ucingo.
Ngangisadidekile.
Ngaleso sikhathi isoka lami langena endlini. Langibuza ukuthi ngikhuluma nobani.
Ngamtshela ukuthi bekuyinombolo engingayazi, kodwa umuntu uvele wanqamula.
Wangibuka emehlweni sengathi ufuna ukubona ukuthi ngikhuluma iqiniso yini.
Ngabona ukuthi sekungcono ngingamtsheli konke engikuzwile ocingweni.
Ngalobo busuku angizange ngivale amehlo. Ngangihlale ngicabanga ukuthi ubani lo ongishayele ucingo nokuthi kungani efuna ngikhulume nodokotela.
Ngakusasa ekuseni ngatshela isoka lami ukuthi ngifuna ukuya emtholampilo ngiyolanda imithi kamama.
Lavuma ngaphandle kokungibuza imibuzo eminingi.
Enhliziyweni yami ngangivele nginenye inhloso.
Ngangifuna ukuthola ithuba lokukhuluma nabasebenzi bezempilo ukuze ngizame ukuqonda kangcono ngesimo salo mama, ngoba ngangingakatholi izimpendulo ezicacile.
Ngangingazi ukuthi lolo hambo lwaluzongivulela enye indlela yokufuna amaqiniso engangiwafuna.
(Iyaqhubeka…)
“Engakuzwa Emtholampilo Kwangenza Ngabona Ukuthi Kusenemibuzo Engaphenduliwe” – Owesifazane Uqhubeka Nendaba Yakhe (Part-12)
Ngakusasa ekuseni ngahamba ngaya emtholampilo njengoba ngangitshilo. Ngangiphethe ikhadi likamama kanye nohlu lwemithi ayeyisebenzisa.
Ngenkathi ngifika, ngacela ukukhuluma nomunye wabahlengikazi ababemazi lo mama.
Ngachaza ukuthi bengimsiza ekhaya futhi ngifuna ukuqonda kangcono ukuthi ngingamnakekela kanjani.
Umhlengikazi wanginika izeluleko zokumnakekela, wabe esengitshela ukuthi uma ngifuna imininingwane egcwele ngezempilo zikamama, kuzodingeka ngikhulume nomndeni wakhe noma nodokotela wakhe, ngoba imininingwane yeziguli iyimfihlo.
Lokho ngakuzwisisa.
Nokho, ngaphambi kokuba ngihambe, umhlengikazi wangibuza umbuzo owangimangaza.
“Ungumndeni wakhe yini?”
Ngaphendula ngathi:
“Cha, bengicabanga ukuthi ngizoba yingxenye yomndeni wakhe.”
Wangibuka isikhashana, wase ethi:
“Uma kunjalo, qiniseka ukuthi awuzithwali wedwa zonke izibopho. Ukunakekela umuntu ogulayo kudinga ukwesekwa ngumndeni wonke.”
Lawo mazwi ahlala engqondweni yami.
Ngaphuma emtholampilo ngibuyela endlini. Ngathi ngifika, ngafica umama elele, kanti umakhelwane wayemnike ukudla.
Isoka lami lalingakafiki.
Ngangena egumbini lami ngathatha isikhwama sami. Ngaqala ukufaka izingubo zami kancane kancane.
Ngaleso sikhathi ngase ngenze isinqumo.
Ngangizobuyela kubantu bakithi, ngoba ngangisizwa ukuthi ngeke ngiqhubeke nokuhlala lapho ngididekile futhi ngingazi kahle ukuthi ikusasa lami lizoba njani.
Ngisavala isikhwama, ngezwa imoto ima ngaphandle kwesango.
Ngabheka ngefasitela.
Kwakuyisoka lami.
Laphuma emotweni, kodwa laliphethe imvilophu ensundu ngesandla.
Langena endlini laqonda ngqo lapho ngangikhona.
Lathi lingakangihlali phansi:
“Kukhona okumele ngikubonise namuhla. Mhlawumbe emva kwalokhu uzongiqonda kangcono.”
Ngabuka leyo mvilophu ngingazi ukuthi ngaphakathi kukhona ini.
(Iyaqhubeka…)